Ποίημα για την αγάπη και τη λήθη

Μανόλη Γεωργιάδη, Του μισεμού

    Μετά από καιρό κάνω μία ακόμα ανάρτηση με ένα ποίημα ενός μαθητή μου. Είναι πολύ συγκινητικό τώρα που έφυγα από αυτό το Σχολείο (όχι όμως από το χώρο της εκπαίδευσης), να ξέρω ότι οι παλιοί μου μαθητές, που  και αυτοί έχουν φύγει, συνεχίζουν το δρόμο τους με ποίηση. Ο Μανόλης έγραφε και γράφει ποιήματα και ελπίζω να συνεχίσει να γράφει...και κυρίως να ζει "ποιητικά".
   Ο Μανόλης Γεωργιάδης είναι απόφοιτος πια του Πειραματικού Σχολείου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το σχολ. έτος 2012-13 ήταν μαθητής του Γ1 Λυκείου.

Του μισεμού

Ο φόβος

του ονείρου

του απείρου

ο λογισμός

Αχ, για να γευτώ

τα χείλη σου

το δέρμα σου

ν'αγγίξω

Μη μου μιλάς

απότομα

να μου χαμογελάς

Της λήθης

σύμπτωμα:

Mου λείπεις

Joos Van Craesbeeck (1605-62), Νεαρός άνδρας που γράφει. 

http://www.bridgemanart.com/en-GB/asset/175158/craesbeeck-joos-van-c-1605-62-follower-of/young-man-writing-oil-on-canvas

Παγκόσμια ημέρα ποίησης (21 Μαρτίου): απαγγελία ποιημάτων με θέμα τον Έρωτα

Διαβάζοντας ποιήματα για τον Έρωτα

Την Πέμπτη, 21 Μαρτίου, μαθήτριες του Τμήματος της Θεωρητικής Κατεύθυνσης του Σχολείου μας, υπό την καθοδήγηση της φιλολόγου Αγγελοπούλου Άννας, συμμετείχαν με απαγγελία ποιημάτων, στο Ποιητικό Αφιέρωμα για τον Έρωτα, που διοργάνωσε ο Δήμος Θεσσαλονίκης στην Αίθουσα Εκδηλώσεων της Κεντρικής Βιβλιοθήκης με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου).   

Επιλέξαμε να διαβάσουμε ποιήματα δύο ποιητών, του Μανόλη Αναγνωστάκη και του Γιώργου Θέμελη, που συνδέονται με την ιστορία του Σχολείου μας, αφού ο πρώτος αποφοίτησε από το Πειραματικό το 1942, ενώ ο δεύτερος ήταν ο πρώτος φιλόλογος του Σχολείου. 

Ο ποιητής Γιώργος Θέμελης (1900-1976) ήταν ο πρώτος φιλόλογος του Πειραματικού Σχολείου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Υπηρέτησε στο Σχολείο από την αρχή της ίδρυσής του, το 1934, έως το 1949.

Φωτογραφία των Αποφοίτων του Πειραματικού Σχολείου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης του έτους 1942 μαζί με τους καθηγητές τους. Στην τρίτη σειρά, στέκεται όρθιος, τρίτος από δεξιά, ο Μανόλης Αναγνωστάκης.

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης (1920-2005), ένας από τους σημαντικότερους ποιητές της Α Μεταπολεμικής Γενιάς, αποφοίτησε από το Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1942.

Στο Ποιητικό Αφιέρωμα διάβασαν ποιήματα οι παρακάτω μαθήτριες του Τμήματος Θεωρητικής Κατεύθυνσης Γ Λυκείου: Δήμητρα-Κυβέλη Μπαρμπούδη (To σκάκι του Μανόλη Αναγνωστάκη), Νεφέλη Ράφτη (Τα πράγματα που σε καθρέφτισαν του Γιώργου Θέμελη), Ελπίδα Γαλατά και Ναθαναηλίδου Ειρήνη (Άφησε να κοιτάξω του Γιώργου Θέμελη).

Η Δήμητρα διαβάζει το ποίημα του Αναγνωστάκη, Το σκάκι.

Μανόλη Αναγνωστάκη Τὸ σκάκι

Ἔλα νὰ παίξουμε...


Θὰ σοῦ χαρίσω τὴ βασίλισσά μου


Ἦταν γιὰ μένα μιὰ φορὰ ἡ ἀγαπημένη


Τώρα δὲν ἔχω πιὰ ἀγαπημένη

Θὰ σοῦ χαρίσω τοὺς πύργους μου


Τώρα πιὰ δὲν πυροβολῶ τοὺς φίλους μου


Ἔχουν πεθάνει ἀπὸ καιρὸ


πρὶν ἀπὸ μένα

Ὅλα, ὅλα καὶ τ᾿ ἄλογά μου θὰ στὰ δώσω


Ὅλα, ὅλα καὶ τ᾿ ἄλογά μου θὰ στὰ δώσω


Μονάχα ἐτοῦτο τὸν τρελό μου θὰ κρατήσω


ποὺ ξέρει μόνο σ᾿ ἕνα χρῶμα νὰ πηγαίνει

δρασκελώντας τὴν μίαν ἄκρη ὡς τὴν ἄλλη


γελώντας μπρὸς στὶς τόσες πανοπλίες σου


μπαίνοντας μέσα στὶς γραμμές σου

ξαφνικὰ
ἀναστατώνοντας τὶς στέρεες παρατάξεις

Ἔλα νὰ παίξουμε...

Ὁ βασιλιὰς αὐτὸς δὲν ἤτανε ποτὲ δικός μου


Κι ὕστερα τόσους στρατιῶτες τί τοὺς θέλω!


Τραβᾶνε μπρὸς σκυφτοὶ δίχως κἂν ὄνειρα


Ὅλα, ὅλα, καὶ τ᾿ ἄλογά μου θὰ στὰ δώσω

Ὅλα, ὅλα, καὶ τ᾿ ἄλογά μου θὰ στὰ δώσω


Μονάχα ἐτοῦτο τὸν τρελό μου θὰ κρατήσω


ποὺ ξέρει μόνο σ᾿ ἕνα χρῶμα νὰ πηγαίνει


δρασκελώντας τὴν μίαν ἄκρη ὡς τὴν ἄλλη

γελώντας μπρὸς στὶς τόσες πανοπλίες σου


μπαίνοντας μέσα στὶς γραμμές σου ξαφνικὰ


ἀναστατώνοντας τὶς στέρεες παρατάξεις


Ἔλα νὰ παίξουμε...

                                                       Κι αὐτὴ δὲν ἔχει τέλος ἡ παρτίδα...

Η Νεφέλη διαβάζει το ποίημα του Γιώργου Θέμελη, Τα πράγματα που σε καθρέφτισαν.

Γιώργος Θέμελης, Ta πράγματα που σε καθρέφτισαν

Να πιάσω να μαζέψω ένα-ένα

Όλα τα πράγματα που σε καθρέφτισαν.

Να τα φυλάξω σπίτι μου να τάχω.

Να τα κρεμώ στους τοίχους, να τ᾽αγγίζω,

Μήπως σ᾽αγγίξω, μήπως και σε δω,

Σα μια σκιά πεσμένη απάνω τους.

Τα πράγματα δεν έχουν οίκτο.

Σκεπάζονται μαύρη θλίψη και στέκουν

Αμίλητα, αδιάφορα, ακαθρέφτιστα.

Είναι από ύλη, ύλη πυκνή,

Ύλη τυφλή, σκοτάδι, άγρια σιωπή.

Να βάλω μια τρανή φωτιά και να τα κάψω.

Η Ειρήνη και η Ελπίδα διαβάζουν το ποίημα του Γιώργου Θέμελη, Άφησε να κοιτάξω

Γιώργος Θέμελης, Άφησε να κοιτάξω

Άφησε να κοιτάξω το πρόσωπό σου

Στην ήρεμη αστροφεγγιά που κοιμούνται οι άνεμοι

Στους βράχους στα νερά στις όχθες που αναπνέουν

Στην ήρεμη αστροφεγγιά περπατεί ένας ήσκιος

Γνώριμος ήσκιος τον βλέπουνε τ᾽άστρα μονάχα

Και τα όνειρα που δοκίμασαν ομορφιά και τρόμο

Δεν ακούς τα φτερά που διπλώνουν τη λησμονιά τους

Το κύμα πεθαίνει στα πόδια μας μετρώντας

Τους αιώνες της θάλασσας της καρδιάς μας τους χτύπους

Τα πλοία δεν κινούνται κρεμάστηκαν στο βλέμμα σου

Τα μάτια περιμένουν τον ήλιο σου για ν᾽ανοίξουν

Τα δροσερά τους πέταλλα από φως και θλίψη

Κυνηγώ τη σκιά σου ανάμεσα στα σχήματα

Αναζητώ το χέρι σου από άστρο σε άστρο

Άφησε να κοιτάξω το πρόσωπό σου

Σαν το φεγγάρι που κοιτάζεται στον ύπνο ενός παιδιού

Εγώ κ᾽εσύ-πολύ μακριά μέσα στη νύχτα-

Σκοτεινοί είμαστε σα δυό παράθυρα της πυκνής βροχής

Εικόνες θαμπές από χλωμούς φεγγίτες και σκοτάδι

Σε ποια γωνιά ποια μάτια θα μας φωτίσουν

Πόσα φεγγάρια θα σταθούν και θα μετρήσουν τη νοσταλγία τους

Στην ασημένια σκόνη που πεθαίνοντας θα τινάξουν οι μνήμες

Δε μας μένει παρά η βοή το ποίημα που μας κράζει

Μέσα στον κίνδυνο που σκορπάει η θάλασσα στην καρδιά των βράχων

Κάτω απ᾽τα χέρια που έσμιξαν τη μακρινή τους λἀμψη

Κάτω απ᾽τα χέρια τα σπαθιά που φυλάγουν το θάνατο.

Ποιήματα για την αγάπη: ένα ποίημα του μαθητή Γρηγόρη Σαμαρά

Είναι ένα ποίημα του μαθητή του Α2 Λυκείου, Γρηγόρη Σαμαρά, με θέμα την αγάπη.

Κοντά σου

Αν εσύ είσαι η θάλασσα

Θα ήθελα να είμαι ναυτικός

Αν εσύ είσαι αστέρι

Θα ήθελα να είμαι ο ουρανός

Αν εσύ είσαι το σύμπαν

Θα ήθελα να είμαι η Γη

Αν εσύ είσαι Ουράνιο Τόξο

Θα ήθελα να είμαι η βροχή

Για να βρίσκομαι πάντα

κοντά σου!

J. Atkinson Grimshaw, Ερωτευμένοι στο δάσος υπό το σεληνόφως. 1873. Ιδιωτική Συλλογή.

D. Gabriel Rossetti, Η Αγάπη του Δάντη. 1860. Tate Britain. Λονδίνο.

http://www.artrenewal.org/pages/artwork.php?artworkid=37833
http://www.tate.org.uk/art/artworks/rossetti-dantis-amor-n03532

Ένα ποίημα για τον Μπωντλαίρ

Είναι ένα ποίημα της μαθήτριας της Γ Λυκείου Ράφτη Νεφέλης, αφιερωμένο στον γνωστό Γάλλο ποιητή Σαρλ Μπωντλέρ.

Φωτογραφία του Σαρλ Μπωντλαίρ (1821-1867). Θεωρείται ένας από τους πιο σημαντικούς ποιητές της γαλλικής και παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ένας από τους εισηγητές του συμβολισμού στην ποίηση.

Ράφτη Νεφέλη, Στον Μπωντλαίρ

Η βραχνάδα της φωνής σου αιωρείται πάνω

από τη συννεφιασμένη πεδιάδα

των παραισθήσεων μου.

Στέκεις εκεί, με το κόκκινο μπαλόνι,

της περασμένης σου παιδικότητας, στο χέρι

και μου κάνεις σινιάλο.

Σε πλησιάζω και ξαφνικά ο ουρανός σκοτεινιάζει.

Κρύβομαι στις ρυτίδες του προσώπου σου.

Είναι υγρά και σκοτεινά εκεί.

Ναι, είμαι ασφαλής.

Το σταχτί σεντόνι μας, άχρηστο χωρίς εμάς,

κρέμεται σε ένα κλωνάρι, όπως και το σύννεφο

που υιοθετήσαμε προχθές.

Θυμάσαι;

Φιλώ τον καρπό του δεξιού χεριού σου

και περιμένω να με ευλογήσεις,

όπως με ευλόγησε πριν από δεκαεπτά χρόνια

ένας ξεχασμένος ακροβάτης που παραπατούσε

ανάμεσα σε αποξηραμένους εφιάλτες

ανάμεσα σε λέξεις και κραυγές.

G. Courbet, Μπωντλαίρ. 1848-49. Μουσείο Fabre.

http://www.uvm.edu/%7Esgutman/Baudelaire.htm

Ποιήματα του Μανώλη Γεωργιάδη

Άλλα τρία ποιήματα του μαθητή του Γ1 Λυκείου, Μανώλη Γεωργιάδη

Μανώλη Γεωργιάδη, Eλλειμματικό

Ένα διάλειμμα από την καθημερινότητα.

Μια βουτιά στις αναμνήσεις.

Ένας κόμπος στο λαιμό.

Ένα ποίημα δίχως ρήμα.

Ένα μήνυμα θολό.

Fr. Leighton, Η επιστροφή της Περσεφόνης. 1891. Leeds Art Gallery.

Μανώλη Γεωργιάδη, Οι 2 όψεις της Περσεφόνης

Όπως ο κέρβερος ακούραστος φυλάει τις πύλες του θανάτου,

έτσι κι εγώ ακοίμητος φρουρός θα σ' αντικρίζω

όταν πάνω στο σώμα μου το έρεβος θα κοιμάσαι.

Μετέτρεψες τον Άδη μου σ' αυλή του Παραδείσου,

μα έξι μήνες πέρασαν γλυκιά μου Περσεφόνη

κι από αλλού θα σε ζητούν την άνοιξη να φέρεις.

Εδώ αρχίζει ο χειμώνας μου και με τρυπά ο φόβος.

Εδώ τελειώνουν τα όνειρα που κάναμε παρέα.

D. Gabriel Rossetti, Περσεφόνη. 1874. Tate Britain Gallery.

Μανώλη Γεωργιάδη, Ευλογία

Ένα πιάτο φαΐ στο τραπέζι

αέρας κρύος απ'την εξώπορτα


μια καλησπέρα κουρασμένη

ένα φιλί συνηθισμένο.

Δεν ειναι τέλειο,

ειναι αρκετό.

Το θεό ευχαριστείς !

http://www.tate.org.uk/art/artworks/rossetti-proserpine-n05064
http://www.leedsartgallery.co.uk/gallery/listings/l0033.php

Ο έρωτας στην ποίηση: Edgar Allan Poe, Annabel Lee (Έντγκαρ Άλαν Πόε, Άναμπελ Λη)

Ο έρωτας στην ποίηση: Έντγκαρ Άλαν Πόε, Άναμπελ Λη

    Το αφηγηματικό ρομαντικό ποίημα του Έντγκαρ Άλαν Πόε, Άναμπελ Λη, είναι ένα από τα αγαπημένα ποιήματα της μαθήτριας του Α2 Λυκείου του Σχολείου μας,  Σταυρούλας Χατζηασεμίδου. Οι μαθητές μου πάντα μ᾽αιφνιδιάζουν. Όταν τους ζήτησα να μου φέρουν αγαπημένα τους ποιήματα με θέμα τον έρωτα και την αγάπη, ποτέ δεν περίμενα ότι ένα από τα ποιήματα που θα έφερναν, θα ήταν το ποίημα του Έντγκαρ Άλαν Πόε.

Δαγκεροτυπία που απεικονίζει τον Έντγκαρ Άλαν Πόε (1809-1849). Ο διάσημος Αμερικάνος λογοτέχνης γεννήθηκε στη Βοστόνη και πέθανε στη Bαλτιμόρη. Τα ερωτικά ποιήματα του Πόε που συνήθως αφηγούνται το θάνατο μίας όμορφης γυναίκας, αλλά και οι αστυνομικού περιεχομένου "σκοτεινές" ιστορίες του, προσελκύουν μέχρι σήμερα το ενδιαφέρον των αναγνωστών. Το έργο του Πόε θεωρείται ότι είχε συμβολή στην εξέλιξη της σύγχρονης παγκόσμιας λογοτεχνίας και επηρέασε λογοτεχνικά ρεύματα που άνοιξαν το δρόμο προς το μοντερνισμό των αρχών του 20ού αιώνα, όπως για παράδειγμα το συμβολισμό.

  Το ποίημα Άναμπελ Λη είναι ένα από τα πιο γνωστά έργα του "σκοτεινού" και μυστηριώδους Aμερικανού πεζογράφου και ποιητή Έντγκαρ Άλαν Πόε (1809-1849). Πρόκειται πραγματικά για αντιπροσωπευτικό ποιητικό έργο του ρομαντισμού που φαίνεται ότι συγκινεί μέχρι σήμερα τους αναγνώστες. Είναι το τελευταίο ολοκληρωμένο ποίημα του Πόε, που γράφτηκε το 1849 και δημοσιεύτηκε αμέσως μετά τον πρόωρο θάνατο του δημιουργού του (ο Πόε πέθανε την ίδια χρονιά που έγραψε το ποίημα).

To χειρόγραφο του ποιήματος Άναμπελ Λη (1849). Φυλάσσεται στη βιβλιοθήκη σπάνιων βιβλίων του Πανεπιστημίου Columbia. Λίγα χρόνια νωρίτερα, το 1844, είχε δημοσιευτεί και το γνωστό ποίημα του Πόε, Το κοράκι.

  Το ποίημα έχει ως θέμα του το θάνατο μίας όμορφης νέας γυναίκας με την οποία υπήρξε ερωτευμένος ο αφηγητής, όταν ήταν νέος. Ο θάνατος, όμως, δε σήμαινε το τέλος του έρωτά του.  Το ποιητικό υποκείμενο αφηγείται με πόνο την ερωτική ιστορία και μ᾽αυτόν τον τρόπο διατηρεί στη μνήμη του ζωντανή την εικόνα της αγαπημένης του Άναμπελ Λη. Μετά από πολλά χρόνια συνεχίζει να παραμένει ερωτευμένο μαζί της...Δεν πρόκειται να ξεχάσει ποτέ την Άναμπελ Λη!
   Δραματικές εικόνες με θαλασσινά ανεμοδαρμένα τοπία, σκηνικά θανάτου,  ένταση και δυνατά συναισθήματα με κυρίαρχο τον πόνο από την απώλεια του ερωτικού συντρόφου και φυσικά η εξιδανίκευση της κοπέλας και του έρωτα χαρακτηρίζουν το κείμενο αυτό που εκφράζει απόλυτα την ατμόσφαιρα του ρομαντισμού της Βικτωριανής εποχής.

Εντγκαρ Άλαν Πόε, Άναμπελ Λη

J. W. Waterhouse, Μιράντα. 1875.

Η ερωτική ιστορία που θυμάται ο αφηγητής του ποιήματος διαδραματίζεται σ᾽ ένα "βασίλειο δίπλα στη θάλασσα".

J. W. Waterhouse, Κεφάλι κοριτσιού. 1896.

...Kάποια νύχτα το ψυχρό "αγέρι" κατέβηκε και άρπαξε την αγαπημένη του...

J. W. Waterhouse, Βοριάς. 1903.

Χρόνια πολλά περάσαν από τότε,
       σ' ένα βασίλειο δίπλα στο γιαλό,
που κάποια κόρη ζούσε, τ' όνομά της
       'Αναμπελ Λη, θα το 'χετ' ακουστό.
Κι η κόρη αυτή μονάχην είχε σκέψη
       να μ' αγαπά και να την αγαπώ.

Ήμαστ' ακόμα δυο μικρά παιδάκια,
       σ' ένα βασίλειο δίπλα στο γιαλό:
Μα ήταν τρανή η αγάπη που αγαπιόμαστε-
       η 'Αναμπελ Λη κι εγώ. Στον ουρανό
τα φτερωμένα Σεραφείμ, που μας ζηλεύανε,
       μας κοίταζαν με μάτι φθονερό.

Κι ήταν γι' αυτό -περάσανε πια χρόνια-
       που στο βασίλειο δίπλα στο γιαλό,
κατέβηκε απ' τα νέφη στην ωραία μου
       'Αναμπελ Λη, ψυχρό, θανατερό
τ' αγέρι κι οι μεγάλοι συγγενήδες της
       τη πήραν και μ' αφήσαν μοναχό,
σ' ένα μνημούρι μέσα να τη κλείσουνε
       στη χώρα τούτη δίπλα στο γιαλό.

Οι άγγελοι που δεν είχαν τη δική μας
       την ευτυχία, ζηλέψαν και γι' αυτό-
Ναι! Και γι' αυτό (καθώς το ξέρουν όλοι
       μες στο βασίλειο δίπλα στο γιαλό),
Τ' αγέρι από τα νέφη κάποια νύχτα
       κατέβηκε ψυχρό, θανατερό
και μ' άρπαξε τον ώριο θησαυρό.

Κι από των πιο σοφών και πιο μεγάλων
       η αγάπη μας τρανότερη πολύ-
κι ούτ' οι αγγέλοι πάνω στα ουράνια
       κι ουτ' οι δαιμόνοι κάτω απ' το βαθύ
Ωκεανό μπορούνε τη ψυχή μου
       να τη χωρίσουν διόλου απ' τη ψυχή
της ωραίας μου 'Αναμπελ Λη.

Γιατί ποτέ δε βγαίνει το φεγγάρι
       χωρίς ονείρατα γλυκά να μου κρατεί
της ωραίας μου 'Αναμπελ Λη.
       Και πάντα, όταν προβάλλουνε τ' αστέρια,
νιώθω και πάλι τη ματιά τη λαμπερή
       της ωραίας μου 'Αναμπελ Λη.
Κι όλη τη νύχτα δίπλα μου τη νιώθω,
       συντρόφισσα μου, αγάπη μου ακριβή
μέσα στον τάφο δίπλα στην ακτή
       που του πελάου το κύμα αντιλαλεί.

Μετάφραση: Κ. Παπαδάκης 

 

J. W. Waterhouse, Πεπρωμένο. 1890.

Edw. Burne Jones, Έρωτας στα ερείπια. 1894.

...Και το ποίημα στο πρωτότυπο.

Edgar Allan Poe, Annabel Lee

It was many and many a year ago,

In a kingdom by the sea,

That a maiden there lived, whom you may know

By the name of Annabel Lee. 

And this maiden lived with no other thought

Than to love and be loved by me.

I was a child and she was a child,

In this kingdom by the sea;

But we loved with a love that was more than love,

I and my Annabel Lee;

With a love that the winged seraphs above

Coveted her and me.

And this was the reason, that long ago.

In the kingdom by the sea,

A wind blew out of a cloud, chilling

My beautiful Annabel Lee;

So that her high-born kinsmen came

And bore her away from me.

To shut her up in a sepulchre,

In this kingdom by the sea.

The angels, not half so happy in heaven,

Went envying her and me --

Yes! that was the reason, as all men know

In this kingdom by the sea,

That the wind came out of the cloud by night,

Chilling and killing my Annabel Lee.

But our love it was stronger by far than the love

Of those who were older than we --

Of many far wiser than we;

And neither the angels in heaven above,

Nor the demons under the sea,

Can ever dissever my soul from the soul

Of the beautiful Annabel Lee.

For the moon never beams without bringing me dreams

Of the beautiful Annabel Lee;

And the stars never rise, but I feel the bright eyes

Of the beautiful Annabel Lee.

And so all the night-tide I lie down by the side

Of my darling, my darling -- my life and my bride,

In the sepulchre there by the sea;

In her tomb by the sounding sea.

Edw. Burne Jones, H ωραία κοιμωμένη. 1885-1890. Buscoot Park. Oxfordshire.

Δείτε βιντεάκια με το ποίημα του Άλαν Πόε

http://www.victorianweb.org/mt/parlorsongs/1.html (ακούστε μελοποιημένο το ποίημα Άναμπελ Λη του Έντγαρ Άλαν Πόε).
http://www.peri-grafis.com/ergo.php?id=800

http://en.wikipedia.org/wiki/Annabel_Lee
http://en.wikipedia.org/wiki/Edgar_Allan_Poe

http://www.eapoe.org/papers/misc1851/18540200.htm#annabel
Για τους πίνακες του Burne Jones, βλ. http://www.artmagick.com/pictures/artist.aspx?artist=edward-burne-jones
Για τους πίνακες του Waterhouse,  βλ. http://www.artmagick.com/pictures/artist.aspx?artist=john-william-waterhouse